هرات، فراه و نیمروز در کانون همکاریهای ترانزیتی ایران
روز جهانی کارگر در افغانستان در حالی فرا رسید که بخش بزرگی از نیروی کار کشور با مشکل جدی بیکاری و کمبود فرصت‌های شغلی پایدار روبه‌رو است اما در عین حال بسیاری توانسته اند ایده های خود را عملی کنند و به کارآفرینی در کشور رونق دهند.
خبرگزاری وطن24 گزارش می‌دهد: در شهرهای بزرگ مانند کابل، هرات، مزارشریف و قندهار، وضعیت کارگران دشوارتر شده است. بسیاری از آنان می‌گویند که درآمد روزانه‌شان دیگر پاسخگوی هزینه‌های ابتدایی زندگی نیست و ناچارند میان نیازهای اساسی خانواده و نبود کار، انتخاب‌های سختی داشته باشند.
احمد، کارگر ساختمانی در کابل می‌گوید: «قبلاً هفته‌ای چند روز کار داشتم، اما حالا بعضی هفته‌ها حتی یک روز هم کار پیدا نمی‌شود. تنها خواست ما این است که کار باشد، چون بدون کار هیچ چیز زندگی پیش نمی‌رود.» او در ادامه می‌افزاید: «وقتی کار نیست، ما مجبور می‌شویم قرض بگیریم یا کارهای سخت‌تر و کم‌درآمدتر انجام دهیم.»
او همچنین تأکید می‌کند: «اگر پروژه‌های ساختمانی بیشتر شود، هم ما کار داریم و هم جوانان دیگر مجبور نمی‌شوند بیکار بمانند یا مهاجرت کنند. کار برای ما تنها درآمد نیست، بلکه ثبات زندگی است.»
عبدالکریم، کارگر روزمزد در هرات وضعیت مشابهی را بیان می‌کند و می‌گوید: «هر روز صبح به امید کار بیرون می‌آییم، اما بیشتر وقت‌ها دست خالی برمی‌گردیم. این انتظار خودش از کار سخت‌تر است.» او اضافه می‌کند: «ما اگر کار ثابت داشته باشیم، هیچ توقعی نداریم. مشکل اصلی نبود کار منظم است.»
رحمت‌الله، کارگر یک کارخانه کوچک در مزارشریف می‌گوید: «تعداد کارخانه‌ها کم شده و بسیاری از آن‌هایی هم که باقی مانده‌اند، با ظرفیت پایین کار می‌کنند. این موضوع مستقیماً روی زندگی ما تأثیر گذاشته است.» او ادامه می‌دهد: «اگر تولیدات داخلی تقویت شود، ما هم امنیت شغلی خواهیم داشت و مجبور به بیکاری نمی‌شویم.»
نورالله، کارگر خدماتی در قندهار می‌گوید: «کار ما هیچ ثباتی ندارد. یک روز کار هست، چند روز نیست. این وضعیت زندگی را بسیار دشوار کرده است.» او ادامه می‌دهد: «اگر قراردادهای رسمی وجود داشته باشد، حداقل کارگر می‌داند که فردایش چه خواهد شد.»
او همچنین تأکید می‌کند: «ما از امارت اسلامی فقط یک چیز می‌خواهیم: ایجاد نظم در بازار کار. وقتی کار منظم باشد، همه چیز دیگر خودش بهتر می‌شود.»
در کنار تصویر دشوار بیکاری در افغانستان، در سالهای اخیر شماری از مهاجرینی که از ایران و پاکستان بازگشته‌اند، تجربه‌های کاری و فنی خود را با خود به کشور آورده‌اند و توانسته‌اند در مقیاس کوچک اما امیدوارکننده، فعالیت‌های تولیدی راه‌اندازی کنند. این تجربه‌ها نشان می‌دهد که با وجود چالش‌ها، ظرفیت‌های عملی برای ایجاد اشتغال در داخل کشور نیز وجود دارد.
سعید، یکی از این بازگشت‌کنندگان است که در ایران سال‌ها در بخش تولید کاشی و سرامیک کار کرده است. او اکنون در هرات یک کارگاه کوچک تولیدی راه‌اندازی کرده و می‌گوید: «در ایران سال‌ها در یک کارخانه کار کردم و همان‌جا کار فنی را یاد گرفتم. وقتی برگشتم، تصمیم گرفتم همین تجربه را اینجا استفاده کنم و یک کارگاه کوچک بسازم.» او اضافه می‌کند: «در ابتدا سخت بود، اما حالا چند کارگر هم داریم و تولید ما آرام‌آرام بهتر شده است.»
او همچنین تأکید می‌کند: «اگر حمایت‌های کوچک و دسترسی به مواد اولیه بهتر شود، ما می‌توانیم تولید را چند برابر کنیم. خوشحالم که حالا در کشور خودم کار می‌کنم و برای چند نفر دیگر هم زمینه کار فراهم شده است.»
در نمونه‌ای دیگر، فرهاد که او نیز سال‌ها در پاکستان در بخش خیاطی و تولید لباس فعالیت داشته، اکنون در کابل یک کارگاه تولید لباس ایجاد کرده است. او می‌گوید: «در دوران مهاجرت تجربه زیادی در تولید لباس گرفتم. وقتی برگشتم، فکر کردم اگر این مهارت را اینجا استفاده کنم، هم برای خودم کار می‌شود و هم برای دیگران.»
او ادامه می‌دهد: «حالا چند نفر در کارگاه ما کار می‌کنند. درآمد هنوز زیاد نیست، اما مهم این است که کار هست و ما در کشور خود زندگی و کار می‌کنیم. اگر بازار فروش بهتر شود، می‌توانیم کارگاه را بزرگ‌تر کنیم.»
با این حال فضای کار در افغانستان همواره دچار تحولات بوده است.
بحران بیکاری از دوران جمهوریت گریبانگیر افغانستان بود اما در سالهای اخیر با رشد مراکز تولیدی، شهرک های صنعتی و گسترش سازندگی، این روزنه امید برای آینده بهتر زندگی و شغل جامعه کارگر به وجود آمده است.
دیدگاهتان را بنویسید