از زمان تأسیس رژیم جعلی اسرائیل در سال ۱۹۴۸، این رژیم با شماری از کشورهای عربی و اسلامی وارد جنگ و منازعه شده است.

ایجاد چند کارخانه و چند پروژه بزرگ، هرچند مهم و امیدوارکننده است، اما برای کشوری با جمعیت جوان و نیاز گسترده به کار، کافی نیست.

در جهانی که افراط‌گرایی، خشونت و نفرت‌پراکنی همچنان از چالش‌های جدی بسیاری از جوامع به شمار می‌رود، اربعین تصویری متفاوت ارائه می‌کند.

اربعین حسینی بزرگ‌ترین نمایش وحدت، همدلی و همگرایی مسلمانان از ملیت‌ها، زبان‌ها و فرهنگ‌های گوناگون است که این روزها به خوبی قابل دیدن است.

دهلیز جاده‌ای میان افغانستان، ایران و تاجیکستان می‌تواند فراتر از یک پروژه اقتصادی باشد؛ این مسیر می‌تواند نمونه‌ای از این واقعیت باشد که در منطقه‌ای با تاریخ طولانی از اختلافات، تجارت و اتصال می‌توانند زبان مشترکی برای همکاری ایجاد کنند. جاده‌ای که کالا را عبور می‌دهد، در صورت مدیریت درست، می‌تواند اعتماد را نیز میان ملت‌ها جابه‌جا کند.

در چند دهه گذشته، نام افغانستان در رسانه‌های بین‌المللی بیشتر با جنگ، ناامنی، مواد مخدر و بحران‌های انسانی گره خورده است. این تصویر، هرچند بخشی از واقعیت چند دهه گذشته را بازتاب می‌دهد، اما هرگز همه حقیقت درباره این سرزمین نبوده است.

افغانستان طی سال‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین میدان‌های آزمون سیاست منطقه‌ای تبدیل شده است. بازگشت امارت اسلامی به قدرت، معادلات همسایگان را دگرگون کرد و هر کشور کوشید بر اساس برداشت خود از واقعیت‌های جدید، سیاستی متفاوت در قبال کابل اتخاذ کند. در این میان، ازبکستان بیش از بسیاری از بازیگران منطقه، رویکردی مبتنی بر اقتصاد را برگزید و تلاش کرد به جای تمرکز بر اختلافات سیاسی، ظرفیت‌های تجاری و ترانزیتی افغانستان را محور همکاری قرار دهد.

 حضور میلیون‌ها نفر در کنار یکدیگر، بدون توجه به ملیت، زبان یا جایگاه اجتماعی، نشان می‌دهد که ارزش‌های مشترک اسلامی توانایی ایجاد پیوندی عمیق میان ملت‌ها را دارد.

هرگونه همراهی آشکار دولت یا ارتش پاکستان با سیاست‌های واشنگتن، می‌تواند به افزایش نارضایتی‌های داخلی و تشدید بحران مشروعیت حکومت منجر شود.

بی‌تردید، سخنان مطرح‌شده از سوی یک هنرمند یا شخصیت رسانه‌ای، هرگز بیانگر موضع رسمی جمهوری اسلامی ایران، نهادهای فرهنگی و علمی این کشور یا نگاه ملت ایران نسبت به افغانستان نیست. همان‌گونه که هیچ ملت بزرگی را نمی‌توان با دیدگاه فردی یک شخص معرفی کرد، روابط دیرینه و برادرانه دو ملت ایران و افغانستان نیز فراتر از اظهار نظرهای شخصی و مقطعی است.

افغانستان، کشوری نیست که بتوان آن را در واژه «تریاک» خلاصه کرد. این سرزمین، وارث هزاران سال تمدن، فرهنگ، دانش، هنر و مقاومت است؛ سرزمینی که هم مولانا را به جهان معرفی کرده، هم شهرهایی چون بلخ و هرات را در تاریخ جاودانه ساخته و هم امروز با ظرفیت‌های بزرگ اقتصادی و انسانی، چشم به آینده دارد.

اتصال مستقیم افغانستان به چین از طریق واخان تنها یک پروژه جاده‌ای نیست، بلکه یک تحول راهبردی در معادلات اقتصادی منطقه به شمار می‌رود.

این واقعه را باید در چارچوب سنت دیرپای کربلا فهمید؛ شهری که از دیرباز مهد اقامهٔ فریاد علیه ستم و نماد مقاومت در برابر طغیان بوده است. وقتی پیکرِ یک رهبری آرمانی در این نقطه تشییع می‌شود، خودِ شهر به عنوان گواهی بر ادامهٔ آن سنت تاریخی عمل می‌کند.

خاورمیانه طی دهه‌های گذشته بارها هزینه سیاست‌هایی را پرداخته است که بر منطق فشار حداکثری، تهدید نظامی و تشدید تقابل استوار بوده‌اند. تجربه نشان داده است که افزایش ادبیات خصمانه، نه به کاهش بحران، بلکه به گسترش دامنه ناامنی و افزایش احتمال محاسبات اشتباه منجر می‌شود.

در لحظاتی که یک جامعه با فقدان یک چهره تاریخی و حماسی خود روبه‌رو می‌شود، خیابان‌ها دیگر فقط مسیر عبور موترها و رفت‌وآمد روزمره شهروندان نیستند. آنها به صحنه‌ای تبدیل می‌شوند که در آن خاطره، هویت، احساسات و سیاست در کنار یکدیگر ظاهر می‌شوند.

تاریخ، شخصیت‌های اثرگذار را تنها با جایگاه رسمی آنان تعریف نمی‌کند، بلکه با میزان تأثیرگذاری بر اندیشه‌ها، جوامع و تحولات سیاسی می‌سنجد. آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای، چه از نگاه موافقان و چه از نگاه منتقدان، یکی از چهره‌هایی است که چندین دهه بر معادلات منطقه‌ای و بین‌المللی اثر گذاشت و نام او با بسیاری از رخدادهای مهم غرب آسیا گره خورد.

بیشتر از چهار ماه از رویدادی می‌گذرد که به شهادت آیت‌الله سید علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، انجامیده است. از دوازدهم سرطان، آیین تشییع پیکر او با عنوان «آخرین دیدار» از تهران آغاز می‌شود و سپس در چند شهر ایران و عراق ادامه می‌یابد. از هفته‌ها پیش، رسانه‌ها و تحلیلگران از آن با عنوان «تشییع قرن» یاد می‌کنند؛ تعبیری که نه صرفاً از سر اغراق، بلکه به دلیل پیش‌بینی حضور کم‌سابقه جمعیت در این مراسم به کار می‌رود.

تصمیم اخیر کابینه رژیم صهیونیستی برای به رسمیت شناختن وقایع سال ۱۹۱۵ به عنوان «نسل‌کشی ارامنه» در شرایطی اتخاذ شد که این رژیم همچنان با انتقادهای گسترده بین‌المللی درباره نسل‌کشی در غزه روبه‌رو است.

در جنوب لبنان، واژه «آتش‌بس» معنایی متفاوت از آنچه در فرهنگ دیپلماسی تعریف شده پیدا کرده است. روی کاغذ، جنگ متوقف شده است؛ اما در روستاهای مرزی، صدای حملات هوایی، نگرانی ساکنان و حضور نیروهای نظامی نشان می‌دهد که پایان درگیری هنوز بیشتر یک اعلام سیاسی است تا واقعیتی در میدان.

جنگ میان ایران و ائتلاف آمریکا و اسرائیل، اگرچه هنوز درباره تمامی ابعاد نظامی، سیاسی و دیپلماتیک آن بحث ادامه دارد، اما بدون شک یکی از مهم‌ترین آزمون‌های قدرت در خاورمیانه معاصر به شمار می‌رود. این رویارویی نه تنها یک برخورد میان دو ارتش، بلکه برخورد میان دو دیدگاه درباره نظم منطقه‌ای بود.