ایران و افغانستان بر گسترش همکاری‌های اقتصادی و ترانزیتی تأکید کردند
وزارت معادن و پترولیم افغانستان از پیشرفت مهم در اجرای پروژه گازرسانی تاپی خبر داده است؛ طرحی منطقه‌ای که سال‌ها به دلیل چالش‌های امنیتی و سیاسی متوقف شده بود و اکنون امیدها برای رشد اقتصادی و همکاری‌های منطقه‌ای را زنده کرده است.
بر اساس اعلام این وزارت، تاکنون ۷۱ کیلومتر از مسیر خط لوله گاز در داخل افغانستان برای نصب لوله‌ها آماده شده و حدود ۱۰۰ کیلومتر از مسیر نیز سروی و نقشه‌برداری شده است.
همایون افغان، سخن‌گوی وزارت معادن و پترولیم، در گفت‌وگو با رسانه‌ها اعلام کرد: «تا کنون ۶۸ کیلومتر سرک برای دسترسی به مسیر لوله‌گذاری ساخته شده و در آینده نزدیک لوله‌ها به محل پروژه منتقل می‌شود. این پروژه با جدیت ادامه دارد و یکی از اولویت‌های ملی ماست.».
پروژه تاپی که گاز میدان گالکینیش ترکمنستان را از مسیر افغانستان به پاکستان و هند منتقل می‌کند، پس از سال‌ها توقف، در ۲۱ سنبله ۱۴۰۳ با حضور مقام‌های ارشد افغانستان و ترکمنستان دوباره آغاز شد.
اهمیت استراتژیک و اقتصادی پروژه تاپی
کارشناسان معتقدند تاپی تنها یک پروژه انرژی نیست، بلکه یک محور اتصال اقتصادی و سیاسی میان آسیای مرکزی و جنوبی است که می‌تواند جایگاه افغانستان را در معادلات منطقه‌ای تغییر دهد.
آذرخش حافظی، رئیس پیشین اتاق تجارت و سرمایه‌گذاری افغانستان، گفت: «تاپی فقط یک خط لوله گاز نیست؛ بلکه افغانستان را به یک بازیگر مهم در تصمیم‌های منطقه‌ای تبدیل می‌کند. این پروژه افزون بر عواید ترانزیتی، جایگاه ژئو‌اکونومیک و ژئوپولیتیک کشور را ارتقا می‌دهد و موجب افزایش نقش افغانستان در تحولات منطقه‌ای خواهد شد».
شمس عظیمی، آگاه امور اقتصادی، نیز تأکید کرد: «تاپی یک پل ارتباطی است که چهار کشور — ترکمنستان، افغانستان، پاکستان و هند — را به هم پیوند می‌دهد. در مسیر ساخت این پروژه هزاران فرصت شغلی ایجاد می‌شود و می‌تواند اقتصاد محلی را رونق بخشد».
پشتیبانی دیپلماتیک
در گفت‌وگوی اخیر وزرای خارجه افغانستان و ترکمنستان، دو طرف روند اجرایی پروژه تاپی را مثبت ارزیابی کردند و وعده دادند تا در آینده نزدیک همکاری‌های عملی در زمینه‌های سیاسی و اقتصادی را گسترش دهند.
ضیاء احمد تکل، سخن‌گوی وزارت خارجه افغانستان، در این باره گفت: «دو وزیر درباره پیشرفت‌های پروژه تاپی و روابط سیاسی و اقتصادی میان دو کشور گفت‌وگو کرده و بر تقویت همکاری‌های عملی در آینده نزدیک تأکید کردند».
چالش‌ها و فرصت‌ها
پروژه تاپی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین طرح‌های امنیت انرژی و اتصال منطقه‌ای شناخته می‌شود. با این حال، کارشناسان هشدار می‌دهند که امنیت مسیر، تأمین مالی پایدار و اعتماد سیاسی میان کشورهای عضو از چالش‌های اساسی باقی مانده است.
در صورت تکمیل، این خط لوله می‌تواند سالانه ۳۳ میلیارد مترمکعب گاز طبیعی به پاکستان و هند منتقل کند و صدها میلیون دلار درآمد ترانزیتی برای افغانستان به همراه داشته باشد؛ درآمدی که به گفته تحلیلگران، می‌تواند به توسعه زیرساخت‌ها و ثبات اقتصادی کشور کمک کند.
