میلاد پیامبر نور و رحمت(ص) و ضرورت بازاندیشی وحدت امت اسلامی در برابر چالشهای بزرگ
میلاد باسعادت حضرت محمد مصطفی(ص) و هفته وحدت، افزون بر یک مناسبت دینی و فرهنگی، فرصتی برای بازاندیشی در ظرفیتهای مشترک جهان اسلام و ضرورت همگرایی میان کشورهای اسلامی است.
امروز جهان اسلام در شرایطی قرار دارد که بسیاری از کشورهای مسلمان با چالشهای امنیتی، اقتصادی و سیاسی روبهرو هستند و در چنین وضعیتی، تقویت وحدت و همکاری میتواند نقش مهمی در حفظ منافع مشترک و افزایش قدرت چانهزنی کشورهای اسلامی در عرصه بینالمللی داشته باشد.
پیامبر اسلام(ص) جامعهای را بنیان گذاشت که در آن برادری و همبستگی جای اختلافات قبیلهای و تعصبات را گرفت.
همین اصل میتواند در جهان معاصر نیز الهامبخش باشد. وحدت اسلامی به معنای حذف تفاوتهای مذهبی و سیاسی نیست؛ بلکه به معنای یافتن زمینههای مشترک برای همکاری، گفتوگو و دفاع از منافع مشروع ملتهای مسلمان است.
در شرایط کنونی، کشورهای اسلامی با فشارها و سیاستهای متفاوت قدرتهای خارجی مواجهاند.
تحریمهای اقتصادی، مداخلات سیاسی، فشارهای دیپلماتیک و برخوردهای دوگانه در قبال بحرانهای منطقه، از جمله مسائلی است که میتواند ضرورت هماهنگی بیشتر میان کشورهای اسلامی را برجسته سازد.
کشورهای مسلمان، اگر بهصورت هماهنگتر در عرصههای سیاسی و اقتصادی عمل کنند، میتوانند نقش مؤثرتری در تصمیمگیریهای منطقهای و بینالمللی داشته باشند.
یکی از مهمترین مسائل جهان اسلام، مسئله فلسطین است.
تحولات سرزمینهای فلسطینی و وضعیت مردم غیرنظامی، بار دیگر توجه افکار عمومی جهان اسلام را به ضرورت همکاری و موضعگیری مسئولانه کشورهای اسلامی جلب کرده است.
همگرایی سیاسی کشورهای مسلمان در حمایت از حقوق مردم فلسطین، پیگیری راهحلهای دیپلماتیک و تلاش برای جلوگیری از گسترش درگیریها میتواند نمونهای از همکاری بر پایه منافع و ارزشهای مشترک باشد.
البته تحقق وحدت سیاسی میان کشورهای اسلامی نیازمند واقعگرایی و پذیرش تفاوتهای موجود است.
کشورهای مسلمان دارای نظامهای سیاسی، منافع اقتصادی و دیدگاههای متفاوتاند و نمیتوان انتظارداشت که در همه مسائل موضع یکسان داشته باشند.
با این حال، میتوان در موضوعاتی مانند مبارزه با تروریسم، توسعه اقتصادی، تجارت، امنیت منطقهای، کمکهای بشردوستانه و حمایت از حقوق ملتهای تحت مناقشه، زمینههای مشترک برای همکاری ایجاد کرد.
همگرایی اقتصادی نیز یکی از پایههای مهم استقلال و قدرت سیاسی است.
گسترش تجارت میان کشورهای اسلامی، سرمایهگذاری مشترک، توسعه مسیرهای ترانزیتی و همکاری در حوزه انرژی میتواند وابستگی اقتصادی به قدرتهای خارجی را کاهش دهد و زمینههای تازهای برای رشد کشورهای مسلمان فراهم کند. چنین همکاریهایی در نهایت میتواند به افزایش ثبات و رفاه در جوامع اسلامی کمک کند.
در این میان، مقابله با فشارهای خارجی نباید به معنای دشمنی با ملتهای دیگر یا ایجاد تقابل دائمی با جهان باشد. سیاست خارجی موفق میتواند بر پایه حفظ استقلال، احترام متقابل، گفتوگو و تأمین منافع ملی شکل گیرد.
کشورهای اسلامی میتوانند ضمن حفظ روابط سازنده با جامعه جهانی، در برابر هرگونه فشار یا مداخلهای که با حاکمیت ملی و منافع ملتهای آنان در تضاد است، موضعی هماهنگ و مستقل داشته باشند.
هفته وحدت میتواند فرصتی برای عبور از اختلافات فرسایشی و حرکت به سوی همکاریهای عملی باشد. جهان اسلام برای افزایش نقش خود در معادلات جهانی، بیش از هر چیز به اعتمادسازی میان کشورهای مسلمان، گفتوگوی سیاسی و تعریف منافع مشترک نیاز دارد.
دیدگاهتان را بنویسید