زلزله شبانه در هرات؛ باشندگان زندهجان، اوبه و گذره نیز لرزش را احساس کردند
تحولات اخیر در منطقه و حملات گسترده اسرائیل به لبنان به رغم پذیرش آتشبس ۱۵ روزه از سوی ایالات متحده آمریکا و ایران، بار دیگر پیچیدگی و شکنندگی معادلات سیاسی و امنیتی خاورمیانه را برجسته ساخته است.
در حالی که انتظار میرفت این آتشبس زمینهای برای کاهش تنشها و حرکت بهسوی ثبات نسبی فراهم کند، آغاز حملات گسترده اسرائیل به لبنان، این امیدها را بهسرعت با تردید مواجه کرد.
این حملات در شرایطی صورت گرفت که طرح آتشبس، بهگفته منابع مختلف، شامل تمامی جبههها میشد و حتی پاکستان نیز بهعنوان میانجی، آن را تأیید کرده بود.
از این منظر، اقدام نظامی اسرائیل نهتنها یک عملیات تاکتیکی، بلکه نشانهای از شکاف عمیق میان تعهدات اعلامی و رفتار عملی بازیگران اصلی به شمار میرود.
تناقض میان پذیرش آتشبس و همزمانی با تشدید حملات، این برداشت را تقویت میکند که نوعی هماهنگی یا حداقل همسویی ضمنی میان سیاستهای واشنگتن و تلآویو وجود دارد و از این فرصتها برای ضربه زدن استفاده میکنند.
این الگو در گذشته نیز تکرار شده و نشان داده که توافقهای موقت، لزوماً به معنای توقف واقعی درگیریها نیستند، بلکه گاهی بهعنوان فرصتی برای بازآرایی و تغییر موازنه استفاده میشوند و در توافق فعلی به صورت واضح نمایان شده است.
در چارچوب روابط میان ایران و ایالات متحده، سابقهای از بیاعتمادی عمیق وجود دارد. تجربه مذاکرات پیشین و خروج یا عدم پایبندی به برخی توافقها از سوی آمریکا، این ذهنیت را تقویت کرده که تعهدات اعلامشده، همواره با تردید همراه است و حملات اسرائیل به لبنان آن را تائید کرد.
این پیشینه، تحلیل رویدادهای اخیر را نیز در بستری از بدبینی و احتیاط قرار میدهد.
از سوی دیگر، حمله به لبنان را میتوان نشانهای از اولویتدادن به گزینههای نظامی بر راهکارهای دیپلماتیک دانست. این رویکرد نهتنها با اصول شناختهشده حقوق بینالملل در تضاد است، بلکه میتواند زمینهساز گسترش درگیریها به سایر نقاط منطقه شود.
نقش میانجیگران، بهویژه کشورهایی مانند پاکستان، در چنین شرایطی اهمیت دوچندان مییابد.
با این حال، نادیدهگرفتن توافقات تأییدشده از سوی این میانجیها، میتواند اعتبار تلاشهای دیپلماتیک را تضعیف کرده و انگیزه برای ورود به مذاکرات آینده را کاهش دهد.
در مجموع، رویدادهای اخیر نشان میدهد که شکاف میان دیپلماسی و عمل در سیاستهای منطقهای همچنان عمیق است و آمریکا و اسرائیل نشان داده به هیچ قانونی پایبند نیستند و جهان هم این وضعیت را به خوبی نظاره میکنند.
دیدگاهتان را بنویسید