مراسم رونمایی، نقد و بررسی کتاب «آنچه من در آمریکا دیدم» اثر دکتر سیدعلی موسوی چکاوک، با حضور جمعی از استادان دانشگاه، پژوهشگران، نویسندگان، فرهنگیان و دانشجویان در تالار اندیشه رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در کابل برگزار شد.

در این نشست، دکتر سید روح‌الله حسینی، رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در افغانستان، ضمن رونمایی از این اثر، به تبیین ابعاد محتوایی و روش‌شناختی آن پرداخت و نقش نقد را در ارتقای سطح علمی و فرهنگی جامعه برجسته دانست.

پیشرفت مادی بدون ارزش‌های انسانی؛ مسیر افول تمدن‌ها

حسینی در بخشی از سخنان خود با اشاره به سنت‌های الهی حاکم بر جوامع، اظهار داشت که آمریکا توانسته است با تکیه بر اصولی همچون نظم، تلاش و برنامه‌ریزی به دستاوردهای مادی و ظاهری قابل توجهی دست یابد. با این حال، وی معتقد است که بی‌توجهی به عدالت، انسانیت و ارزش‌های اخلاقی و معنوی، زمینه‌های ضعف و سقوط هر تمدنی را فراهم می‌کند.

به گفته وی، همان اصولی که موجب پیشرفت ملت‌ها می‌شوند، در صورت نادیده گرفتن ارزش‌های انسانی و الهی، می‌توانند به عامل افول و فروپاشی آنها تبدیل شوند.

کتابی فراتر از یک سفرنامه

رایزن فرهنگی ایران، ارزش اصلی کتاب را فراتر از ثبت مشاهدات شخصی نویسنده از آمریکا دانست و تأکید کرد که این اثر تلاش دارد پرسش‌های مهمی درباره نسبت میان پیشرفت مادی، هویت فرهنگی، معنویت، خانواده و سعادت انسانی مطرح کند.

وی افزود که نویسنده کوشیده است تصویری متفاوت از روایت‌های رایج رسانه‌ای درباره جامعه آمریکا ارائه دهد و برخی چالش‌های فرهنگی، اجتماعی، خانوادگی و روانی این جامعه را نیز مورد توجه قرار دهد.

تأکید بر بازگشت به ظرفیت‌های تمدنی منطقه

حسینی با اشاره به پیشینه تاریخی و تمدنی ایران و افغانستان اظهار داشت که این دو کشور دارای سابقه‌ای درخشان در تولید علم، فرهنگ و تمدن هستند و مشکلات و عقب‌ماندگی‌های کنونی نباید به معنای فقدان ظرفیت‌های تمدنی آنان تلقی شود.

وی شناخت عوامل پیشرفت و عقب‌ماندگی را لازمه بازگشت ملت‌های منطقه به جایگاه شایسته تمدنی خود دانست.

حفظ هویت فرهنگی؛ شرط توسعه پایدار

از دیگر محورهای مطرح‌شده در این نشست، اهمیت حفظ هویت فرهنگی در فرآیند توسعه بود. حسینی تأکید کرد که توسعه واقعی و پایدار تنها در سایه بهره‌گیری از دانش و فناوری، همراه با حفظ هویت دینی، تاریخی و فرهنگی امکان‌پذیر است.

به باور وی، ملت‌های موفق ضمن استفاده از دستاوردهای علمی و فناورانه جهان، از ریشه‌های فرهنگی و تمدنی خود نیز پاسداری می‌کنند.

نقد سازنده و پیشنهادهایی برای تکمیل اثر

رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران ضمن تقدیر از تلاش نویسنده، به برخی نکات فنی و ساختاری کتاب نیز اشاره کرد. وی نبود فصل‌بندی موضوعی منسجم و جابه‌جایی سریع میان برخی مباحث را از جمله مواردی دانست که می‌تواند در چاپ‌های آینده مورد بازنگری قرار گیرد.

او همچنین پیشنهاد کرد که نویسنده در پژوهش‌های بعدی، ابعاد گسترده‌تری از جامعه و فرهنگ آمریکا را بررسی کند تا اثر از جامعیت بیشتری برخوردار شود.

استقبال نخبگان از گفت‌وگوی فرهنگی و تمدنی

در پایان این مراسم، شماری از استادان دانشگاه، نویسندگان و پژوهشگران نیز دیدگاه‌های خود را درباره اهمیت سفرنامه‌نویسی، شناخت جوامع معاصر و ضرورت گسترش گفت‌وگوهای فرهنگی و تمدنی بیان کردند.

شرکت‌کنندگان برگزاری چنین نشست‌هایی را گامی مؤثر در تقویت فضای فکری، فرهنگی و علمی جامعه دانسته و از تداوم این برنامه‌ها استقبال کردند.