نزدیکشدن به آمریکا و ترامپ؛ فرصت یا دام؟
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی امارت اسلامی، در گفتوگویی با شبکهی اسکاینیوز تأکید کرد که هیچ کشوری اجازه نخواهد داشت پایگاه بگرام یا هیچ بخش از خاک افغانستان را تصرف کند.
او با اشاره به گذشتهی تاریخی افغانستان و مقاومت در برابر اشغال خارجی گفت: «افغانها هرگز اجازه نخواهند داد که سرزمینشان تحت هیچ شرایطی به کسی واگذار شود. افغانستان در گذشته آزمون خود را پس داده است و ما باور داریم که رویکردهای شکستخوردهی سالهای گذشته نباید تکرار شوند».
مجاهد تصریح کرد که افغانستان امروز زیر اداره یک حکومت واحد شاهد صلح و ثبات نسبی است و دولت کنونی در تلاش است که اقتصاد کشور را احیا کند.
ابعاد امنیتی و سیاسی اظهارات مجاهد
اظهارات مجاهد در شرایطی مطرح میشود که در هفتههای اخیر برخی گمانهزنیها درباره تلاش قدرتهای خارجی، بهویژه ایالات متحده، برای بازگشت به پایگاه بگرام افزایش یافته است. این پایگاه در دو دهه جنگ آمریکا در افغانستان بزرگترین مرکز نظامی خارجی بود و در سال ۲۰۲۱ با خروج نیروهای آمریکایی تخلیه شد.
کارشناسان سیاسی میگویند موضعگیری صریح امارت اسلامی نشاندهنده تلاش کابل برای حفظ حاکمیت ملی و ارسال پیام به بازیگران خارجی است که هرگونه تلاش برای استقرار دوباره در خاک افغانستان با واکنش شدید روبهرو خواهد شد.
به باور ناظران، این موضعگیری همچنین به تقویت روایت امارت اسلامی در میان پایگاه اجتماعی خود کمک میکند؛ روایتی که بر استقلال و عدم پذیرش نفوذ خارجی تأکید دارد.
چالشهای اقتصادی و اجتماعی
مجاهد در ادامهی سخنانش به بحرانهای داخلی، بهویژه در حوزه اقتصاد، اشاره کرد و گفت:
«بحران اقتصادی نهتنها کودکان، بلکه تمام مردم را تحت تأثیر قرار داده است. این وضعیت نتیجهی دههها جنگ و دو تهاجم بزرگ است که زیربناها و اقتصاد افغانستان را ویران کرد. ما مجبور شدیم از صفر آغاز کنیم تا منابع ملی خود را بازسازی و احیا کنیم».
او افزود که دولت کنونی تلاش دارد با تمرکز بر رشد اقتصاد ملی و استفاده از منابع طبیعی، شرایط زندگی شهروندان را بهبود بخشد.
پایگاه بگرام و میراث حضور خارجیها
پایگاه هوایی بگرام که در ۵۰ کیلومتری شمال کابل واقع شده، برای نزدیک به دو دهه بزرگترین مرکز نظامی ایالات متحده و نیروهای ناتو در افغانستان بود. این پایگاه در دوران جنگ سرد توسط شوروی ساخته شد و پس از دوره اول امارت اسلامی در سال ۲۰۰۱ به دست آمریکا افتاد.
در اوج جنگ، بگرام نهتنها مرکز عملیات نظامی بود بلکه به نماد حضور خارجیها در افغانستان تبدیل شد. نیروهای آمریکایی از این پایگاه برای حملات هوایی و پشتیبانی از عملیاتهای زمینی استفاده میکردند و هزاران سرباز خارجی در آن مستقر بودند.
با خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان در اوت ۲۰۲۱، کنترل این پایگاه به دولت وقت افغانستان واگذار شد، اما سقوط دولت پیشین و بازگشت امارت اسلامی باعث شد بگرام بار دیگر تحت کنترل نیروهای داخلی قرار گیرد.
در ماههای اخیر، با بالا گرفتن تنشها میان برخی بازیگران خارجی و امارت اسلامی، گمانهزنیهایی درباره احتمال تلاش برای استفاده دوباره از بگرام بهعنوان پایگاه نظامی خارجی مطرح شده است؛ شایعاتی که با واکنش شدید مقامهای کابل روبهرو شده است.
