یادبود «شهدای جهان اسلام» در بیرجند ایران برگزار شد
جیمی کارتر، رئیس جمهور پیشین آمریکا، در سن ۱۰۰ سالگی درگذشت. او مسنترین رئیس جمهور آمریکا بود که در قید حیات به سر میبرد.
کارتر در اول اکتبر ۱۹۲۴م در شهر پلینز ایالت جورجیای آمریکا به دنیا آمد.
او در جوانی کشاورز و فروشنده بادامزمینی بود؛ اما به تحصیل پرداخت و در رشته حقوق فارغالتحصیل شد. وی مدتی در نیروی دریایی آمریکا در بخش اداری خدمت کرد؛ سپس به مجلس ایالتی جورجیا راه یافت و پس از آن والی این ایالت شد.
در سال ۱۹۷۶م حزب دموکرات آمریکا، در آغاز سومین قرن استقلال آمریکا، کارتر را با شعار «حقوق بشر» وارد عرصه انتخابات کرد.
وی در انتخابات ریاستجمهوری در سال ۱۹۷۶م با اکثریت بالای آرا از جرالد رودولف فورد، رقیب جمهوریخواه خود پیشی گرفت و سیونهمین رئیسجمهور آمریکا شد.
سی و نهمین رئیس جمهوری آمریکا در دوره زمامداری خود از سال ۱۹۷۷ تا ۱۹۸۱ با مشکلات زیادی از جمله انقلاب ایران و بحران گروگانگیری در سفارت ایالات متحده در تهران روبرو شد.
مهمترین دستاورد سیاست خارجی جیمی کارتر در عرصه سیاست خارجی میانجیگری او بین رژیم اسرائیل و مصر بود.
او البته با حمایت آشکارا از موجودیت و گسترش اشغالگری رژیم اسرائیل در توافق صلح کمپ دیوید که در سال ۱۹۷۸ به امضای انور سادات، رئیس جمهوری مصر و مناخیم بگین، نخست وزیر اسرائیل رسید دولتهای یکدیگر را به رسمیت شناختند.
براساس این توافق اسرائیل از صحرای سینا عقب نشینی کرد و دولت مصر تحت فشار آمریکا و متحدان غربی اسرائیل را به عنوان کشور به رسمیت شناخت.
رابطه کارتر آمریکایی با شاه ایران نیز نزدیک بود.
رئیسجمهوری آمریکا کمتر از دو ماه بعد در شب سال نوی میلادی مهمان محمد رضا شاه پهلوی در تهران بود. جیمی کارتر در جریان این سفر در ضیافت شام در کاخ نیاوران از ایران به عنوان «جزیره ثبات در یکی از آشوبزده ترین مناطق جهان» یاد کرد.
با این حال ایران از چند هفته بعد صحنه اعتراضات بزرگ مردمی بود که در نهایت به پیروزی انقلاب اسلامی به رهبری امام خمینی(ره) و بیرون راندن غربیها از این کشور منجر شد.
با این همه، بحران گروگانگیری در سفارت آمریکا در ایران مهمترین عامل موثر در سقوط سیاسی جیمی کارتر بود.
گروهی از فعالان دانشجویی موسوم به «دانشجویان پیرو خط امام» در روز چهارم نوامبر ۱۹۷۹ سفارت آمریکا در تهران را اشغال کردند.
آنها با گروگان گرفتن ۶۶ دیپلمات آمریکایی بحرانی جدی برای دولت جیمی کارتر رقم زدند.
انتخابات ریاست جمهوری ۱۹۸۰؛ شکیت از ریگان
رونالد ریگان، فرماندار سابق ایالت کالیفرنیا در سال ۱۹۸۰ در رقابت مقدماتی حزب جمهوریخواه توانست با غلبه بر رقبای خود از جمله جورج هربرت واکر بوش نامزدی حزب جمهوریخواه در انتخابات ریاست جمهوری همان سال را کسب کند.
رونالد ریگان، جورج هربرت واکر بوش را به عنوان معاون خود برگزید.
در حالی که روسای جمهور آمریکا اغلب در پایان دوره اول ریاست جمهوری برای کسب نامزدی حزب خود با چالشی جدی روبرو نمیشوند اما جیمی کارتر در سال ۱۹۸۰ در حزب دموکرات رقیبی جدی داشت.
جیمی کارتر در رقابتی فشرده با تد کندی توانست نامزدی حزب دموکرات را کسب کند. با این حال شکاف در حزب دموکرات نشان دهنده تضعیف جایگاه رئیس جمهوری وقت آمریکا در حزب خود بود.
رئیسجمهوری آمریکا تنها ۴۱ درصد آراء و ۴۹ رای الکترال را در برابر رونالد ریگان به دست آورد. این در حالی است که فرماندار پیشین ایالت کالیفرنیا ۵۰ درصد آراء و ۴۸۹ رای الکترال کسب کرد. این نتیجه شکستی سنگین برای رئیس جمهوری ایالات متحده محسوب میشد.
با این حال، سیاست کلی تمامی روئسای جمهور آمریکا مخصوصا کارتر و ریگان حمایت تمامقد از اسرائیل و کمک به توسعه اشغالگری این رژیم در منطقه بود.
فشار بالای کشورهای عربی، حضور نظامی و حتی ایجاد گروههای تندور تکفیری همچون داعش نیز بعد از کارتر همچنان در صدر سیاستهای آمریکا برای دنبال کردن اهدافش در خاورمیانه بود و همچنان دنبال میشود.
با تمام اینها نمیشود از این اعتراف جیمی کارتر درباره وضعیت مردم فلسطین و اشغالگری اسرائیل به سادگی گذشت: «جیمی کارتر رئیسجمهور اسبق آمریکا چند سال پیش به فلسطین رفته و پس از دیدن اوضاع شوکه میشود. خبرنگار از او میپرسد: «چه دیدی؟» او میگوید: «یک شکنجه حقوق بشری در حال رخ دادن است.»
خبرنگار میپرسد: «پس چرا کاری نمیکنی؟» او میگوید: «من به عنوان یک مسیحی در سیاستِ آمریکا به همراه خیلی های دیگر متعهد به یک اصل کلی هستیم. آن اصل میگوید هرچه رژیم صهیونیستی هر زمان انجام داد باید مورد حمایت قرار بگیرد و در عین حال باید با رسانه افکار عمومی را برای پذیرفتن آن متقاعد کرد. ماموریت لابی آیپک که به طور ویژه بر این اصل مهم تمرکز دارد حمایت از صلح نیست. ما مامور به حمایت از سیاست های اسرائیل هستیم. هرچه که باشد.»
