نزدیکشدن به آمریکا و ترامپ؛ فرصت یا دام؟
در هرات، شهری که با پیشینه چند هزارسالهاش در هنرهای دستی شناخته میشود، از کتاب پژوهشی تازهای رونمایی شد. اثر «فرش در گذر سلسلهها» حاصل چندین سال تحقیق محمد امیری، پژوهشگر و نویسنده هنرهای سنتی است؛ تحقیقی که از دوران پیشاتاریخ تا عصر معاصر، مسیر تکامل فرش را با تکیه بر منابع تاریخی و روایتهای محلی دنبال میکند.
خبرگزاری وطن24 گزارش میدهد؛ مراسم رونمایی این کتاب با همکاری ریاست اطلاعات و فرهنگ هرات برگزار شد؛ نهادی که آن را «نخستین مطالعه جامع در نوع خود» درباره فرش هرات و منطقه میداند. مولوی حمیدالله غیاثی، آمر فرهنگ و هنر این اداره، در سخنانی تأکید کرد که این اثر نهتنها فرش هرات، بلکه نمونهها و تأثیرات فرهنگی کشورهای همسایه را نیز تحلیل کرده و میتواند بستری برای بازخوانی هنرهای سنتی افغانستان فراهم کند.
محمد امیری، نویسنده اثر، میگوید هدف او فراتر از گردآوری دادهها بوده است: «این کتاب تلاشی برای ثبت میراثی است که قرنها با زندگی مردم هرات و افغانستان گره خورده؛ میراثی که بدون مستندسازی ممکن است آرامآرام از حافظه جمعی پاک شود.» او معتقد است شناخت دقیق از نقشها، طرحها، مواد اولیه و مسیر تحول فرش، میتواند به هنرمندان، استادکاران و پژوهشگران کمک کند تا ارزشهای فرهنگی این هنر را دوباره برجسته سازند.
در پایان مراسم، مسئولان فرهنگی هرات ابراز امیدواری کردند که انتشار این اثر، انگیزهای برای انجام پژوهشهای گستردهتر در حوزه صنایع دستی باشد؛ حوزهای که به باور آنان، «قابلیت تبدیلشدن به پشتوانه اقتصادی و فرهنگی شهر» را دارد و میتواند در معرفی هرات بهعنوان یکی از مراکز هنر شرقی نقش تعیینکنندهای ایفا کند.
هرات یکی از کانونهای تاریخی تولید فرش و قالین در منطقه بهشمار میرود؛ هنری که ریشههای آن تا دورههای باستانی امتداد دارد. در طول قرون، طرحهای هراتی با تأثیرپذیری از فرهنگهای ایرانی، ترکمنی، تیموری و حتی هندی شکل گرفته و هر دوره ویژگی منحصربهفردی را در نقشها و تکنیکها ثبت کرده است. با وجود این پیشینه غنی، پژوهشهای جامع و مستند درباره فرش هرات محدود بوده و بسیاری از روایتهای آن تنها در حافظه استادکاران محلی باقی مانده است.
در سالهای اخیر، با رشد دوباره بازار صنایع دستی و توجه جهانی به هنرهای بومی، نیاز به تحقیقات اصولی بیش از گذشته احساس میشود. کتاب «فرش در گذر سلسلهها» نخستین گام جدی در جهت پر کردن این خلأ پژوهشی محسوب میشود؛ گامی که میتواند مسیر تازهای برای مطالعات فرهنگی، احیای هنرهای فراموششده و تقویت هویت هنری هرات بگشاید.
دیدگاهتان را بنویسید