نزدیکشدن به آمریکا و ترامپ؛ فرصت یا دام؟
در حالیکه منطقه جنوب آسیا شاهد تحولات ژئوپلیتیکی تازهای است، هند و افغانستان روز جمعه در دهلینو فصل جدیدی از روابط خود را با اعلام ارتقای نمایندگی هند در کابل به سطح سفارت آغاز کردند.
خبرگزاری وطن24 گزارش میدهد؛ در نشست خبری مشترک امیرخان متقی، وزیر خارجه امارت اسلامی افغانستان، و سوبرهمانیام جی شنکر، وزیر خارجه هند، دو طرف بر تعهد خود نسبت به همکاریهای اقتصادی، آموزشی و انساندوستانه تأکید کردند.
جی شنکر در سخنان خود گفت: «هند کاملاً به حاکمیت، تمامیت ارضی و استقلال افغانستان متعهد است و ما باور داریم که رشد و شکوفایی این کشور، بخشی از امنیت جمعی منطقه است».
او افزود که دو کشور باید در مسیر مبارزه با تروریسم و افراطگرایی، همکاریهای هماهنگتری داشته باشند — اشارهای آشکار به نگرانیهای مشترک درباره ثبات منطقهای.
از کمکهای بشردوستانه تا همکاری در بخش درمان
وزیر خارجه هند در ادامه از بسته تازه کمکهای دهلینو به کابل پرده برداشت: اهدای ۲۰ آمبولانس، ماشینهای پیشرفته امآرآی و سیتیاسکن برای شفاخانههای افغانستان و نیز واکسنها و داروهای ضد سرطان.
او با تحویل نمادین پنج آمبولانس به وزیر خارجه افغانستان، این اقدام را «نشانهای از حسن نیت و دوستی پایدار» میان دو ملت خواند.
در بخش دیگری از سخنانش، جی شنکر با ابراز نگرانی از وضعیت مهاجران افغان در کشورهای همسایه گفت که هند آماده است در ساخت مسکن برای بازگشتکنندگان همکاری کند.
او افزود: «حفظ کرامت و معیشت پناهجویان بازگرداندهشده، اهمیت ویژه دارد. هند در بازسازی زندگی آنان و فراهمسازی مسکن مناسب نقش فعال خواهد داشت».
تمرکز تازه بر آموزش، تجارت و مدیریت آب
همزمان با این موضعگیری، دهلینو بر تداوم همکاریهای توسعهای خود با کابل تأکید کرد. وزیر خارجه هند اعلام کرد که برنامههای آموزشی برای دانشجویان افغانستان در دانشگاههای هند گسترش مییابد و فرصتهای تازهای برای تحصیل، ظرفیتسازی و بورسیه در نظر گرفته شده است.
او گفت: «نسل جوان افغانستان سرمایه آینده این کشور است و ما میخواهیم سهمی در پرورش آنان داشته باشیم».
در حوزه مدیریت منابع آبی، هند آمادگی خود را برای همکاری فنی در زمینه آبیاری و مدیریت پایدار آب اعلام کرد؛ موضوعی که با توجه به بحران کمآبی در افغانستان، از نگاه کارشناسان میتواند بُعد تازهای به روابط دو کشور بدهد.
همچنین آغاز پروازهای تازه میان کابل و دهلینو و رشد مبادلات تجاری، بخشی از توافقهای اعلامشده در این نشست بود.
ورزش، ویزا و نشانههای نرمِ دیپلماسی
جی شنکر با اشاره به «ظهور استعدادهای درخشان» در کریکت افغانستان، از گسترش حمایت هند از این رشته ورزشی خبر داد و گفت: «کریکت زبان مشترک مردم دو کشور است و ما با افتخار از این استعدادها حمایت میکنیم».
او همچنین از اجرای سیستم جدید ویزا برای افغانها در ماه اپریل ۲۰۲۵ خبر داد که به گفته او، روند صدور ویزاهای تحصیلی، تجاری و درمانی را تسهیل خواهد کرد — اقدامی که میتواند رفتوآمد میان دو ملت را تسریع بخشد و پیوندهای مردمی را تقویت کند.
واکنش کابل؛ احترام متقابل و گفتوگوهای سازنده
در سوی دیگر، امیرخان متقی، وزیر خارجه امارت اسلامی افغانستان، نیز در این نشست گفت که کابل خواهان روابطی «بر پایه احترام متقابل، تجارت و تعاملات سیاسی و مردمی» با دهلینو است.
او افزود که امارت اسلامی آماده است «سازوکاری مشورتی» برای گفتوگوهای منظم میان دو کشور ایجاد کند تا زمینه همکاریهای بیشتر در حوزههای مختلف فراهم شود.
به گفته ناظران، لحن سخنان دو طرف — که همسو با تأکید بر احترام، همکاری و منافع مشترک بود — نشاندهنده تمایل تازهای در روابط میان کابل و دهلینو است؛ روابطی که اگرچه هنوز در سطح رسمی بینالمللی پیچیدگیهایی دارد، اما از مسیر دیپلماسی نرم، آموزش، تجارت و کمکهای انساندوستانه در حال بازتعریف است.
در سایه این نشست، پرسش اصلی این است که آیا هند با این گامها در پی بازگشت فعالتر به معادلات افغانستان پس از خروج نیروهای غربی است؟
تحلیلگران بر این باورند که دهلینو با احتیاط اما قاطع، میکوشد جایگاه خود را در افغانستانِ پس از جنگ، بهعنوان شریک قابل اعتماد منطقهای بازسازی کند — شریکی که هم به توسعه و هم به ثبات سیاسی این کشور چشم دوخته است.
