مبارزه با مواد مخدر؛ 800 کیلوگرام مواد کیمیاوی در فراه حریق شد
دو سال پس از زلزله ویرانگر پانزدهم میزان ۱۴۰۲، ولایت هرات اکنون شاهد یکی از بزرگترین برنامههای بازسازی تاریخی و عمرانی خود در دهههای اخیر است. مقامهای محلی اعلام کردهاند که روند مرمت تمامی آثار تاریخی آسیبدیده و ساخت بیش از ۹ هزار خانه برای خانوادههای زلزلهزده به پایان رسیده است.
خبرگزاری وطن24 گزارش میدهد؛ مولوی احمدالله متقی، رئیس اطلاعات و فرهنگ هرات و سخنگوی کمیسیون رسیدگی به زلزلهزدگان، در گفتوگویی با رسانهها گفته است که تمامی بناهای تاریخی مهم از جمله مسجد جامع بزرگ هرات، قلعه اختیارالدین، مجموعه مصلی گازرگاه شریف و منارهای تاریخی شهر بهگونهٔ معیاری بازسازی شدهاند.
به گفتهٔ او، کار مرمت گلدستههای مسجد جامع بزرگ هرات به پایان رسیده و این بخشها مطابق با اصول بینالمللی حفظ میراث فرهنگی احیا شدهاند. او افزود که برجکها و دیوارهای قلعه تاریخی اختیارالدین نیز با همکاری متخصصان حفظ میراث و نهادهای تخنیکی در حال بازسازی است و بخش زیادی از این پروژهها به پایان رسیده است.
خانهسازی برای زلزلهزدگان؛ بازگشت به زندگی عادی
مولوی متقی در بخش دیگری از سخنانش تأکید کرد که در کنار بازسازی آثار فرهنگی، توجه ویژهای نیز به وضعیت زلزلهزدگان شده است.
به گفتهٔ او، با همکاری تاجران ملی و کشورهای همسایه، برای خانوادههای آسیبدیده ۹۲۷۶ خانه جدید ساخته و به مستحقان توزیع شده است.
او میگوید: «پس از تکمیل خانهها، خانوادههای آسیبدیده به زندگی عادی خود بازگشتهاند. تلاش شد تا همهٔ این خانهها با معیارهای استحکام و در برابر زلزله مقاوم ساخته شوند».
به باور ناظران محلی، روند سریع بازسازی خانهها و بازگشت خانوادهها به مناطقشان، مانع از مهاجرتهای گسترده و بحران اجتماعی پس از زلزله شد؛ موضوعی که در فاجعههای طبیعی گذشته کمتر تجربه شده بود.
میراث فرهنگی؛ پیوند تاریخ و مقاومت
زلزلهٔ ۱۴۰۲ که بخشهایی از ولسوالیهای زندهجان، انجیل و گذره را ویران کرد، بهطور بیسابقهای به آثار تاریخی هرات نیز آسیب رسانده بود. مسجد جامع بزرگ هرات، با قدمتی بیش از ۸۰۰ سال، یکی از شاخصترین بناهای معماری اسلامی در منطقه است و هرگونه خسارت به آن، در سطح ملی و بینالمللی بازتاب گستردهای داشت.
کارشناسان فرهنگی میگویند بازسازی موفق این بناها نهتنها نشانهای از توان فنی داخلی بلکه نمادی از مقاومت فرهنگی مردم هرات در برابر فاجعه است.
یکی از پژوهشگران فرهنگی گفت: «احیای مسجد جامع و قلعه اختیارالدین صرفاً بازسازی دیوارها نیست؛ بازسازی روح تاریخی شهری است که قرنها مرکز علم، فرهنگ و هنر بوده است».
چشمانداز آینده؛ از بازسازی تا توسعه پایدار
به گفته منابع در ریاست اطلاعات و فرهنگ، کار مجموعه مصلی گازرگاه شریف و منارهای تاریخی هرات نیز به مراحل پایانی رسیده و قرار است در آینده نزدیک بهصورت رسمی افتتاح شود.
کارشناسان معتقدند که این روند میتواند الگوی موفقی از مدیریت بحران فرهنگی و بازسازی میراث پس از حوادث طبیعی باشد؛ مدلی که در افغانستان بهندرت تجربه شده است.
دو سال پس از آن روزهای سیاه، هرات از زیر آوار برخاسته و دوباره رنگ زندگی به خود گرفته است. در حالی که خانهها بازسازی شدهاند و منارهها دوباره قامت افراشتهاند.
