توقف انتقال محموله‌های تجاری افغانستان از بنادر پاکستان؛ نشانه‌ای از تشدید تنش‌ها بین دو کشور

انتقال محموله‌های تجاری افغانستان از دو بندر اصلی پاکستان، کراچی و قاسم، به‌طور ناگهانی متوقف شده است؛ تصمیمی که به گفته ناظران، می‌تواند پیامدهای عمیقی بر تجارت، اقتصاد و روابط شکننده دو کشور بگذارد.

خبرگزاری وطن24 گزارش می‌دهد؛ براساس گزارش رسانه‌های پاکستانی، اداره درآمد فدرال پاکستان (FBR) به تمامی ترمینال‌های بندری دستور داده تا عملیات بارگیری و ترخیص محموله‌های ترانزیتی افغانستان را متوقف و کانتینرهای در حال حمل را تخلیه کنند. این دستور پس از نشستی در اداره مرکزی گمرک کراچی صادر شده و تا اطلاع ثانوی پابرجاست.

مقام‌های پاکستانی دلیل رسمی این اقدام را کمبود ظرفیت در ایستگاه‌های گمرکی کویته و پیشاور عنوان کرده‌اند؛ اما تحلیل‌گران تجاری و منابع آگاه در کابل می‌گویند که توقف ناگهانی ترانزیت، بیش از آن‌که فنی باشد، رنگ و بوی سیاسی دارد.

افغانستان کشوری محصور در خشکی است که بیش از ۶۰ درصد از تجارت خارجی‌اش از طریق بنادر پاکستان انجام می‌شود.
انسداد این مسیرها، در کوتاه‌مدت می‌تواند زنجیره تأمین کالاهای اساسی در افغانستان را مختل و هزینه واردات را به‌طور چشمگیری افزایش دهد.

این تصمیم در حالی گرفته می‌شود که تنش‌های مرزی میان نیروهای پاکستانی و امارت اسلامی افغانستان در روزهای اخیر بالا گرفته بود. پس از درگیری‌های شدید در امتداد خط دیورند، دو طرف با میانجی‌گری مقام‌های محلی به آتش‌بس ۴۸ ساعته تن داده‌اند.

با این حال، کارشناسان هشدار می‌دهند که اگر این وضعیت به درازا بکشد، تجارت منطقه‌ای افغانستان با آسیای میانه نیز دچار اختلال خواهد شد، چراکه مسیر جایگزین از طریق ایران و آسیای مرکزی، ظرفیت و سهولت بنادر پاکستان را ندارد.

در کابل، بازرگانان و شرکت‌های حمل‌ونقل نگرانند که این تصمیم به افزایش هزینه‌های ترانزیت، تأخیر در تحویل کالاها، و کمبود برخی اقلام حیاتی در بازار داخلی منجر شود.

در عین حال، برخی تحلیل‌گران باور دارند که توقف ترانزیت ممکن است اهرم فشار تازه‌ای از سوی اسلام‌آباد برای تأثیرگذاری بر مواضع سیاسی امارت اسلامی باشد — در زمانی که روابط دو کشور، هم در حوزه امنیتی و هم اقتصادی، به مرحله‌ای حساس رسیده است.