پشت پرده پایان جنگ ۱۳ روزه؛ دیپلماسی یا ناتوانی نظامی؟
در هرات، جاییکه کورههای شیشهگری هنوز با روشهای چندصدساله شعلهور است، اتفاقی در حال رخدادن است که میتواند جایگاه صنایعدستی افغانستان را در نقشه تجارت جهانی تغییر دهد، نخستین محموله ۵۰۰ قطعهای شیشههای دستساز به آمریکا و اروپا صادر میشود.
غلامسخی، استاد باتجربه شیشهسازی هرات که ۴۵ سال در این حرفه فعالیت دارد، میگوید محصولات شیشهای این ولایت در سالهای اخیر توجه بازارهای بینالمللی را جلب کرده و تقاضا برای خرید آن در حال افزایش است. او میافزاید که این نخستین بار است شیشههای هنری هرات بدون واسطه به بازار غرب راه پیدا میکند.
چرا این صادرات اهمیت دارد؟
در جهانی که صنایعدستی بسیاری از کشورها جایگاه مشخصی در تجارت بینالملل پیدا کرده، افغانستان با وجود ظرفیت بزرگ فرهنگی هنوز سهم اندکی دارد. این صادرات میتواند نخستین نشانهای باشد از اینکه محصولات بومی هرات نیز میتوانند در مقابل تولیدات صنعتی جهان رقابت کنند.
کیفیت و شفافیت رنگ شیشههای هرات، که به گفته مشتریان اروپایی «منحصر بهفرد» است.
کاملاً دستی بودن مراحل تولید، امتیازی که در جهان امروز بهعنوان هنر اصیل شناخته میشود.
افزایش تقاضا برای محصولات هنری با هویت فرهنگی، بهخصوص در بازارهای آمریکا و اروپا.
پیامدهای اقتصادی و فرهنگی
صادرات ۵۰۰ قطعه شیشه تزئینی با ارزش سه لک افغانی شاید در نگاه اول کمحجم باشد، اما پیامدهای بلندمدت آن قابلتوجه است:
ایجاد مسیر تازه برای ورود صنایعدستی هرات به بازارهای جهانی
افزایش امیدواری در میان کارگاههای کوچک و هنرمندان مستقل
جذب مشتریان خارجی با قدرت خرید بالا
تقویت برند فرهنگی «هرات» در سطح بینالملل
نقطه عطف یک صنعت در حال فراموشی
صنعت شیشهگری هرات، که زمانی بخش مهمی از تجارت این شهر بود، در سالهای اخیر به دلیل نبود حمایت، کاهش بازار داخلی و نبود صادرات فعال، رو به فراموشی میرفت. اما اکنون صادرات مستقیم به غرب میتواند این صنعت را از حاشیه به مرکز توجه بازگرداند.
مولوی حمیدالله غیاثی، آمر فرهنگ و هنر هرات، این رویداد را «آغاز یک مسیر جدید» میداند؛ مسیری که اگر ادامه یابد، میتواند صنایعدستی افغانستان شیشه، مینیاتور، خاتمکاری و سفال را دوباره به جریان تجارت جهانی وصل کند.
صادرات شیشههای دستساز هرات شاید در ظاهر یک محموله کوچک باشد، اما در بطن خود حامل یک پیام بزرگ است، اینکه هنر افغانستان هنوز زنده است، هنوز توان رقابت دارد و هنوز میتواند داستان خود را در بازارهای جهان روایت کند.
هنری که از عمق تاریخ هرات برخاسته، اکنون در ویترینهای آمریکا و اروپا میدرخشد؛ شاید این آغاز فصلی تازه برای صنایعدستی افغانستان باشد.
دیدگاهتان را بنویسید