بازگشت بگرام به دولت افغانستان؛ نماد کامل خروج
بازگشت بگرام به دولت افغانستان؛ نماد کامل خروج

صرف نظر از پیامدهای نظامی و استراتژيک انتقال مسئولیت پایگاه بگرام به نیروهای امنیتی افغان، این انتقال یک پیام مهم تر دیگر هم دارد و آن خروج قطعی و کامل قوای خارجی به رهبری امریکا از افغانستان است.

ارتش امریکا تا دو هفته دیگر فرودگاه بگرام، بزرگترین پایگاه نیروهای امریکایی در افغانستان را به حکومت افغانستان می‌سپارد.

منابع در فرودگاه بگرام به بی‌بی‌سی گفته‌اند که از روز دوشنبه، ۱۰ جوزا روند لجستیکی تحویل‌دهی این پایگاه به وزارت دفاع آغاز شده است.

بگرام در ۲۰ سال گذشته بزرگترین و مجهزترین پایگاه نظامی نیروهای خارجی در افغانستان بوده است.

سه رئیس جمهوری امریکا – جورج بوش، باراک اوباما و دونالد ترامپ (یکبار) پس از آغاز جنگ افغانستان در سال ۲۰۰۱، به پایگاه بگرام سفر کرده‌اند.

یک مشاور افغان نیروهای امریکایی که در پایگاه بگرام کار کرده در توصیف آن گفته است: “فکر کنید که یک شهر کوچک یکی از ممالک اروپایی یا امریکایی است.”

یک منبع دیگر هم گفته به جز سیستم دفع موشک که یک دستگاه پرهزینه است، پایگاه بگرام با تمام تجهیزاتش به نیروهای امنیتی افغانستان سپرده خواهد شد.

از نظر استراتژيک شاید واگذاری مسئولیت کنترل چنین پایگاهی به وزارت دفاع افغانستان، یک  گام بسیار مهم در راستای تقویت ارتش به ویژه قوای هوایی کشور باشد؛ زیرا بسیاری از آگاهان مسایل نظامی معتقد اند که پایگاه بگرام هم به لحاظ زیرساخت ها، امکانات و تجهیزات مدرن و پیشرفته آن و هم از حیث موقعیت راهبردی اش، کارکردی بی بدیل در زمینه اشراف و سلطه نیروهای ارتش بر تحرکات دشمن در چندین ولایت و زون های مختلف کشور خواهد داشت.

اگرچه نیروهای خارجی، سیستم دفاع موشکی پایگاه بگرام را به نیروهای امنیتی افغان واگذار نمی کنند و از این حیث، این پایگاه می تواند از این پس، آماج حملات پیوسته دشمنان قرار بگیرد؛ اما گفته شده که دیگر امکانات آن در اختیار نیروهای افغان قرار می گیرد و این بسیار با اهمیت است.

با این وجود، مشکل عمده این است که ممکن است وزارت دفاع از نیروهای حرفه ای و تجهیزات پیشرفته برای استفاده بهینه از این پایگاه و امکانات گسترده آن برای مقابله با دشمن، برخوردار نباشد. ضمن آنکه پایگاه بگرام، با وجود برخورداری از این امکانات و تجهیزات مبتنی بر معیارها و استندردهای ناتو و امریکا در سال های گذشته نیز همواره آماج حملات موشکی قرار گرفته است. این پایگاه سال گذشته حتی هدف یک حمله مسلحانه و مستقیم مهاجمان هم واقع شد.

صرف نظر از پیامدهای نظامی و استراتژيک انتقال مسئولیت پایگاه بگرام به نیروهای امنیتی افغان، این انتقال یک پیام مهم تر دیگر هم دارد و آن خروج قطعی و کامل قوای خارجی به رهبری امریکا از افغانستان است.

بگرام همواره نماد قدرت و سلطه امریکا در افغانستان و حتی کل منطقه بوده است. این پایگاه عظیم و راهبردی، به اندازه ای برای امریکایی ها اهمیت داشته که رهبران کاخ سفید آن را بخشی از خاک خود می دانستند و با خاطری آسوده، بدون اطلاع و اجازه دولتمردان افغانستان به آنجا سفر می کردند؛ زیرا در آن مانند خاک امریکا، احساس امنیت و مصونیت و حتی قدرت می کردند؛ احساسی که نسبت به کابل و ارگ ریاست جمهوری آن نداشتند.

دونالد ترامپ هم در تنها سفر خود به افغانستان به پایگاه بگرام رفت و در اقدامی تحقیرآمیز و غیر دیپلماتیک، اشرف غنی را نیز به آنجا فراخواند.

با اینهمه این پایگاه قرار است طی دو هفته دیگر به وزارت دفاع افغانستان واگذار شود؛ انتقالی که یک پیام روشن دارد: اینکه امریکا به طور کامل افغانستان را ترک می کند و بگرام دیگر نماد سلطه امریکا بر افغانستان و منطقه نیست و مقام ها و نیروهای امریکایی مثل گذشته آن را بخشی از قلمرو تحت حاکمیت بلامنازع خود نمی دانند.

شاید کابل از این رویداد به گرمی استقبال کند و آن را به عنوان نمونه ای از استقلال خود قلمداد کرده و از نظر امنیتی نیز واگذاری این پایگاه پیشرفته را گامی در جهت تقویت نیروهای ارتش عنوان کند؛ اما واقعیت این است که انتقال پایگاه بزرگ بگرام به نیروهای افغان، به همان اندازه برای طالبان هم خوشایند است؛ زیرا آن گروه مطمئن می شود که امریکا می رود و این رویداد، فرصتی مناسب برای ساقط کردن دولت کابل است. از این منظر، انتقال پایگاه بگرام به وزارت دفاع می تواند موج خشونت ها را تقویت کرده و به طالبان اراده لازم را برای رسیدن به قدرت از راه زور، اعطا کند.

 

  • نویسنده : عبدالمتین فرهمند 
  • منبع خبر : خبرگزاری جمهور