یکشنبه, 28 عقرب 1396
شناسه خبر:5300
محمدتقی مناقبی، استاد دانشگاه:

قیام امام حسین(ع)، احیاگر دین اسلام بود

  • انداز قلم
گفتگو

یکی از مهمترین مسائلی که مردم باید با آن آشنا شوند، اهداف قیام مقدس حضرت اباعبدالله‌الحسین(ع) است.

یکی از مهمترین مسائلی که مردم باید با آن آشنا شوند، اهداف قیام مقدس حضرت اباعبدالله‌الحسین(ع) است.

قیامی که در قسمتی از تاریخ رخ داد ولی یکی از ماندگارترین رویدادهای تاریخی شد.
محمدتقی مناقبی، استاد دانشگاه در کابل، در گفتگویی با خبرگزاری وطن24، این قیام را به هدف اصلاح‌گری در میان امت اسلامی می‌داند و می‌گوید که نا به سامانی‌ها و انحرافاتی که دین اسلام رخ داده بود، عاشورای حسینی را به بار آورد.
او همچنین بیان کرده که در زمان یزید، عده زیادی از مردم شام حتی با اسلام ناب محمدی آشنا نبودند و اهل بیت پیامبر(ص) را دشمنان دین خدا می‌دانستند ولی پس از شهادت امام حسین(ع)، این گونه نگرش‌ها به صورت کامل تغییر کرد.
- آقای مناقبی سلام بر شما! چه دلیلی وجود داشت که امام حسین(ع) تصمیم گرفت حرکت تاریخی خود را آغاز کند؟
سلام من را هم بپذیرید، در آن زمان یک شرایط بسیار پیچیده و دشوار بر جامعه اسلامی حاکم بود، در این شرایط حتی مجالِ نفس کشیدن برای نخبگان، عالمان و بزرگان اسلامی وجود نداشت. یزید، حاکم زمان که فردی شاعر بود و از سیاست هیچ نمی‌دانست تصمیم داشت با عجله مشکلات را حل کرده و مخالفان سیاسی خود را از سرِ راه بردارد و دستور داد تا به ‌زودترین فرصت امام حسین(ع) که در رأس آنان قرار داشت را وادار به بیعت کنند و یا هم او را به‌ قتل برساند؛ امام حسین(ع) هم با دیدن اوضاع از مدینه خارج شده و به ‌سمت مکه رفتند و از مکه هم در پی درخواست‌های مردم به‌ سمت عراق به‌ راه افتاد.
- شما به شرایط دشوار آن زمان اشاره کردید، آیا حکومت اموی از نخبگان و مخالفان سیاسی خود چه تقاضایی داشت؟
مرکزیت حکومت آن زمان در سوریه(شام) قرار داشت اما مرکزیت معنوی مردم هنوز در مدینه و مکه بود، مسلمانان اطراف که از فارس، مصر، دمشق و عراق تازه به‌اسلام روی آورده بودند حساسیت چندانی نسبت به‌اوضاع جاری و آن‌چه که اتفاق می‌افتاد نداشتند و با حکومت اموی که 20 سال در کاخ‌های بلند و مجلل رهبری می‌شد مشکلی نداشته و اسلام را همانگونه پذیرفته بودند اما افرادی چون امام حسین(ع)، عبدالله بن زبیر، عبدلله بن عمر، عبدالرحمان بن ابوبکر این‌گونه حکومت‌داری اسلامی را نمی‌پذیرفتند و به ‌ویژه با شخص یزید بن معاویه مخالف بودند، به‌همین دلیل یزید هم بالای افراد یاد شده متمرکز شده بود و سرانجام قیام عاشورا و چند حرکت دیگر شکل گرفتند.
- تفاوت حکومت‌ داری میان یزید و پدرش در چه بود؟
معاویه بن ابی سفیان تمام تلاش خود را به‌خرج داد تا مردم از درون حکومت او چیزی خلاف آنچه دستورات اسلام بود احساس نکنند، او در بسیاری عرصه‌ها هوشیاری به‌خرج داد و ظاهر حکومت‌داری را حفظ کرد اما یزید بر خلاف پدرش به‌این ظرافت‌ها توجه نداشت. او حتی در مجالس رسمی میمون بازی می‌کرد و بساط شراب و قمار را فراهم می‌کرد. در این زمان دیگر خبری از حفظ ظاهری حکومت اسلامی نبود و تهاجم مطلق حاکم بود و فرماندهان نظامی یزید که پیشینه خدمت در دستگاه حکومت پدرش را هم داشتند از جمله: حسین بن نمیر و دیگر سران نظامی وظیفه داشتند تا با تمام بی‌رحمی مخالفان سیاسی را سرکوب کنند، نمونه آن قیام "حره" است که مدینه را اشغال کردند و بر محراب پیامبر(ص) هم اسب بستند؛ در چنین شرایطی هیچ‌گونه راهی برای سازش وجود نداشت و تنها راه ممکن بیعت و یا تسلیم مطلق بود و یا هم کشته شدن.
- شهادت امام حسین(ع) چه تاثیری بر جامعه اسلامی گذاشت؟
امام حسین(ع) قصد براندازی حکومت اموی را نداشت او می‌خواست تا خانواده خود را از جریانات حاکم بر زمان حفظ کند اما شرایط به‌گونه‌ای پیش رفت تا که او شهادت را پذیرفت. پس از جریان عاشورا تاثیرات عمیقی پدید آمد و منجر به ‌بیداری و آگاهی جامعه شد. جامعه به یک ‌باره تکان خورد که چرا خلیفه مسلمانان، جانشین و نواده پیامبر را در حالی که تنها 50 سال از رحلت پیامبرشان گذشتهف حاضر می‌شوند دست به ‌شمشیر برده و گلوی فرزند پیامبرشان را ببرند، دختران و نواسه‌های او را به‌اسارت ببرند؛ انسان‌هایی که در پاکی و درست‌کاری الگو و زبان‌زد بودند.
در آن زمان رسانه وجود نداشت تا مردم از درون حکومت با خبر شده و از اوضاع دربار مطلع شوند و سرکوب هم به‌شدت انجام می‌شد پس برای مسلمانان حوادث جاری و ریخته شدن خون فرزند پیامبر(ص) یک سوال بزرگ بود و حساسیت‌های بزرگی را به‌وجود آورد که به‌دنبال خود قیام‌های متعددی صورت گرفت و پایه‌های حکومت اموی به ‌لرزه درآورده شد، شرایط موجود قبل از عاشورا برای مردم بسیار وارونه نشان داده شده بود و آنان منفی می‌دیدند. مردم شام زمانی که خبر شهادت حضرت علی(ع) را در محراب نماز شنیده بودند با تعجب پرسیدند که مگر "علی" نماز می‌خواند اما پس از شهادت امام حسین(ع)، فرصت‌هایی برای خاندان او در شام و کوفه به‌ وجود آمد تا همه چیز را روشن بسازند و دروغ‌گویی و تبلیغات منفی حکومت اموی که امام حسین(ع) و خاندانش را "خارجی" خوانده بودند، کم‌کم نزد مردم آشکار شود. رفته‌رفته چهره نوینی از قیام عاشورا پدید آمد و مردم شام و در کل جامعه اسلامی پی بردند که اسلام واقعی چیزی که دربار خلافت در شام تعبیر می‌کند نیست بلکه آن اصلاح‌گری، امر به معروف و نهی از منکر، برابری و برادری که حسین بن علی(ع) شعار می‌داد اسلام ناب و واقعی است و اوست که سزاوار جانشینی پیامبر بوده و اندیشه‌های وی را تطبیق می‌کند.
- آقای مناقبی بزرگترین انگیزه امام حسین(ع) از حرکت عاشورا چه بود؟
امام حسین در جای جایِ سفر خود چه در مسیر راه و چه در کربلا که در مقابل لشکر حر و سپاه کوفه قرار گرفت، اهداف خود را بیان می‌کند و تاکید ویژه او بر اصلاح‌گری بود چون بر اساس هدایت قرآن و دین هر جامعه‌ای که به‌فساد کشیده شود، نابود خواهد شد. او باور داشت که رهبری جامعه به فساد کشیده شده و این فساد کم‌کم دامنه نفوذ آن گسترده می‌شود و چراغ هدایت پیامبر(ص) را خاموش خواهد کرد پس اصلاح‌گری انگیزه اصلی امام حسین(ع) بود. در جای دیگر ایشان می‌فرماید: زمانی که رهبری جامعه به‌فساد کشیده شود عالمان و دانایان جامعه باید حرکت کرده و مردم را روشن کنند و اگر این چنین نشود عالم و ظالم همه در یک صف قرار می‌گیرند. امام حسین(ع) می‌خواست با امر به‌معروف و نهی از منکر مردم را بیدار کند و آنان را دوباره به ‌سمت سیره، اندیشه و مرام پیامبر(ص) و مسیر بازگرداند و جامعه از آن فلاکتی که امویان به‌وجود آورده بود نجات یابند.
سپاس از شما
علی جوادی – خبرگزاری وطن24

ارسال نظر به عنوان مهمان

نظر شما به دست مدیر خواهد رسید
  • هیچ نظری یافت نشد