چهارشنبه, 31 اسد 1397
شناسه خبر:7164

شب قدر؛ شبی که هر امری طبق حکمت خداوند تنظیم می‌شود

  • انداز قلم
نوشته ها

در تعالیم دین مبین اسلام، شب قدر که به صورت احتمالی شب پیش از روز 19 یا 21 یا 23 و یا 27 ماه مبارک رمضان است سه اتفاق و یک رویکرد مهم اتفاق می‌افتد.

در تعالیم دین مبین اسلام، شب قدر که به صورت احتمالی شب پیش از روز 19 یا 21 یا 23 و یا 27 ماه مبارک رمضان است سه اتفاق و یک رویکرد مهم اتفاق می‌افتد.

اتفاقاتی که در این شب ها در کتاب های دینی آمده است، نزول کتاب آسمانی قرآن شریف، تقدیر زندگی یک ساله آینده مسلمانان و ضربت خوردن حضرت علی (کرم الله وجه) که منجر به شهادت ایشان می‌شود، یاد شده است.

همچنین رویکردی که از این شب ها ذکر شده است، این است که خداوند (ج) گناهان مسلمانان را به صورت فوق العاده و استثنایی در صورتی که آنان توبه کنند، خواهد بخشید.

در مورد نزول قرآن شریف در این شب‌ها، گفته شده جدا از وحی تدریجی، به طور کامل نیز بر پیامبر اسلام نازل شده است.

بنابر آموزه‌های اسلامی، خوابیدن در شب های قدر نحی و شب زنده‌داری در آن سفارش شده است و دعا و استغفار به علت توجه فوق‌العاده خدا به بندگان برای بخشایش گناهان آنان در این شب توصیه شده‌است.

 

واژه شب قدر؛

شب قدر را به معنی منزلت دانسته‌اند و بعضی دیگر آن را به معنی تنگی و گرفتاری می‌دانند. برخی نیز قدر را اندازه‌گیری و تقدیر امور معنی کرده‌اند و بعضی دیگر قدر دانی از خداوند.

در پاسخ این سؤال، که چرا این شب، شب قدر نامیده شده، سخن‌های بسیاری گفته‌اند، از جمله این که:

شب قدر به این جهت «قدر» نامیده شده، که جمیع مقدرات بندگان در تمام سال در آن شب تعیین می‌شود.

شاهد این معنی در آیات ۳ و ۴ سوره «دخان» است که می‌فرماید: "ما این کتاب مبین را در شبی پر برکت نازل کردیم، و ما همواره انذار کننده بوده‌ایم؛ در آن شب که هر امری بر طبق حکمت خداوند تنظیم و تعیین می‌گردد".

این بیان، هماهنگ با روایات متعددی است که می‌گوید: در آن شب، مقدرات یک سال انسان تعیین می‌گردد.

البته، این امر هیچگونه تضادی با آزادی اراده انسان و مسئله اختیار ندارد، چرا که تقدیر الهی به وسیله فرشتگان بر طبق شایستگی‌ها و لیاقت‌های افراد، و میزان ایمان، تقوا، پاکی نیت و اعمال آن‌ها است.

یعنی: برای هر کس آن مقدر می‌کنند که لایق آن است، یا به تعبیر دیگر: زمینه‌هایش از ناحیه خود او فراهم شده، و این نه تنها منافاتی با اختیار ندارد، که تأکیدی بر آن است.

از سویی دیگر از این جهت شب قدر نامیده‌اند که: دارای قدر و شرافت عظیمی است؛ نظیر آنچه در آیه ۷۴ سوره «حج» آمده‌است: "آنها قدر خداوند را نشناختند".

 

پیشینه شب قدر؛

حال این سؤال مطرح می‌شود که آیا شب قدر در امت‌های پیشین هم بوده ‌است؟

 می‌توان این‌گونه پاسخ داد که: ظاهر آیات سوره "قدر" نشان می‌دهد که شب قدر مخصوص زمان نزول قرآن و عصر پیامبر اسلام (ص) نیست، بلکه، همه سال تا پایان جهان تکرار می‌شود.

تعبیر به فعل مضارع (تَنَزَّلُ) که دلالت بر استمرار دارد، و همچنین تعبیر به جمله اسمیه «سَلامٌ هِیَ حَتّی مَطْلَعِ الْفَجْرِ» که نشانه دوام است نیز، گواه بر این معنی است.

 

دیدگاه اهل سنت؛

اهل سنت اعتقاد دارند که طبق حدیث نبوی شب قدر در یکی از ده شب آخر ماه رمضان واقع شده‌است.

اغلب شب بیست و هفتم را شب قدر می‌دانند و در آن شب به دعا و شب‌زنده‌داری می‌پردازند.

 مسلمانان اهل سنت در سراسر جهان به اعتکاف و احیای این شب‌ها می پردازند.آنان در این شب‌ها به خواندن قرآن ، ادای صلات تسبیح ،ذکر و دعا می پردازند.پ

 

دیدگاه اهل تشیع؛

بر اساس حدیث شیعه که از حماد بن عثمان که وی از حسان بن علی از پیشوای ششم شیعیان جعفر صادق نقل شده‌است؛ شب قدر تا قیامت باقی‌است و در ماه رمضان واقع است.

 در روایات شیعه آمده‌است که قدر یکی از سه شب ۱۹، ۲۱ یا ۲۳ در ماه رمضان است که احتمال شب بیست‌وسوم بیش‌تر است.

از نگاه قرآن؛

در قرآن دربارهٔ شب قدر چنین آمده ‌است:

به راستی که ما آن را در شب قدر فرو فرستادیم؛ و چه تو را به شب قدر آگاه تواند کرد.

 شب قدر از هزار ماه برتر است. در این شب فرشتگان و روح به اذن پروردگارشان از هر امر فرود می‌آیند. این شب تا صبحگاه «سلام» است. (سوره قدر آیات یک تا پنج)

همچنین در سوره دخان آمده ‌است:

سوگند به کتاب روشنگر. به راستی ما آن را در شبی مبارک فرو فرستادیم زیرا که به حقیقت هشداردهنده بودیم. در آن شبی که هر امری با حکمت معین و ممتاز و جدا می‌گردد.

 

تعیین آن امر البته از سوی ما خواهد بود، که ما رسولان را فرستنده بودیم؛ و این البته از رحمت و مهربانی پروردگار توست، به راستی او شنونده داناست. (سوره دخان آیات یک تا شش)

 

منبع: ویکی پدیا

 

ارسال نظر به عنوان مهمان

نظر شما به دست مدیر خواهد رسید
  • هیچ نظری یافت نشد

آخرین اخبار بخش ها